O'zbekistonda dividendlarga solinadigan soliq 2026-yilda rezidentlar uchun — 5%: ham jismoniy shaxslar, ham kompaniyalar uchun. Norezidentlar, agar ikki tomonlama soliq solishning oldini olish to'g'risidagi bitim pastroq stavka bermasa, 10% to'laydi. Soliqni ishtirokchining o'zi to'lamaydi: uni dividend to'layotgan kompaniya soliq agenti sifatida ushlab qoladi va to'lov kunidan kechiktirmay byudjetga o'tkazadi.
Quyida turli oluvchilar uchun stavkalar, IT Park rezidentlari ta'sischilari uchun xususiyatlar, to'lov to'g'risida qaror qabul qilish tartibi, sof aktivlar bo'yicha cheklovlar, muddatlar va hisob-kitob misoli.
2026-yilda dividend solig'i stavkalari
| Dividend oluvchi | Stavka | Kim to'laydi |
|---|---|---|
| Jismoniy shaxs — O'zbekiston rezidenti | 5% (JShDS) | To'lov manbai bo'lgan kompaniya ushlab qoladi |
| Yuridik shaxs — O'zbekiston rezidenti | 5% (foyda solig'i) | To'lov manbai bo'lgan kompaniya ushlab qoladi |
| Norezident (jismoniy shaxs yoki kompaniya) | 10% | To'lov manbai bo'lgan kompaniya ushlab qoladi |
| Bitim tuzilgan davlat norezidenti | Rezidentlik tasdiqlanganda bitim stavkasi | To'lov manbai bo'lgan kompaniya ushlab qoladi |
| Eksporti daromadning 50% dan ortig'ini tashkil etgan IT Park rezidentining norezident ta'sischisi | 2040-yil 1-yanvargacha 5% (rezidentlar stavkasi) | IT Park rezidenti ushlab qoladi |
Rezidentlar: to'lov manbaida 5%
Rezidentlarga dividend to'layotgan kompaniya soliq agenti hisoblanadi. U soliqni har bir oluvchi va har bir to'lov bo'yicha alohida hisoblaydi, dividend summasidan ushlab qoladi va byudjetga o'tkazadi. Jismoniy shaxs uchun bu 5% stavkadagi JShDS, ishtirokchi kompaniya uchun esa 5% stavkadagi foyda solig'i.
To'lov manbaida soliq ushlab qolingan oluvchi kompaniya bu dividendlarni foyda solig'i bazasidan chiqaradi — ularga qayta soliq solinmaydi. Agar dividendlar xorijiy kompaniyadan kelgan bo'lsa, rezident oluvchi soliqni 5% stavkada o'zi hisoblaydi va to'laydi.
Norezidentlar: 10% va ikki tomonlama soliq solishning oldini olish bitimlari
Soliq kodeksiga ko'ra norezidentlarga to'lanadigan dividendlarga 10% stavkada soliq solinadi. O'zbekistonning ko'plab bitimlari uni pasaytiradi — odatda davlat va ishtirok ulushiga qarab 5%, 7%, 8% yoki 10% gacha. Masalan, PwC ma'lumotlariga ko'ra, Germaniya bilan bitimda 5% va 15%, Rossiya bilan — 10%, Buyuk Britaniya bilan — 5% va 10%, Singapur bilan — 5% nazarda tutilgan.
Bitim stavkasini to'lov paytidayoq qo'llash uchun norezident to'lovgacha soliq agentiga Soliq kodeksi talablariga mos soliq rezidentligini tasdiqlovchi hujjat topshirishi kerak. Busiz kompaniya 10% ushlab qolishi shart, ortiqcha summani esa faqat qaytarish tartibi orqali qaytarish mumkin bo'ladi. Norezidentlarga dividendlardan soliq to'lov kunidan keyingi kundan kechiktirmay o'tkaziladi.
IT Park rezidentlarining ta'sischilari
IT Park rezidentlari ko'pchilik soliqlardan ozod, ammo dividend to'lashda soliq agenti bo'lib qoladi va soliqni ushlab qoladi. Xorijiy ta'sischilar uchun alohida qoida bor: 2025-yil 1-fevraldan 2040-yil 1-yanvargacha eksporti jami daromadning 50% dan ortig'ini tashkil etgan IT Park rezidentlarining norezident ta'sischilariga to'lanadigan dividendlarga rezidentlar uchun belgilangan stavkalar, ya'ni 10% o'rniga 5% qo'llaniladi. Agar eksport ulushi 50% yoki undan kam bo'lsa, xorijiy ta'sischiga umumiy 10% stavka yoki bitim stavkasi qo'llaniladi. Rejim haqida batafsil — IT Park imtiyozlari maqolasida.
MChJda dividend to'lash tartibi
1. Foydani taqsimlash mumkinligini tekshirish
MChJ to'g'risidagi qonun foydani taqsimlash to'g'risida qaror qabul qilishni taqiqlaydi:
- ustav fondi to'liq to'lanmaguncha;
- chiqib ketgan ishtirokchiga ulushning haqiqiy qiymati majburiy to'lanishi kerak bo'lsa, u to'lanmaguncha;
- kompaniya to'lovga qobiliyatsizlik belgilariga ega bo'lsa yoki to'lov natijasida shunday bo'lib qolsa;
- sof aktivlar ustav va zaxira fondidan kam bo'lsa yoki qaror natijasida kam bo'lib qolsa.
Xuddi shu cheklovlar to'lov sanasida ham tekshiriladi: agar shu paytda sof aktivlar «tushib ketgan» bo'lsa, to'lovni ular tiklanguncha kechiktirish kerak. Shuning uchun yig'ilishdan oldin davr hisobotini yopib, balans bo'yicha sof aktivlarni hisoblash ma'qul.
2. Umumiy yig'ilish qarorini qabul qilish
MChJ sof foydani har chorakda, yarim yilda bir marta yoki yilda bir marta taqsimlashi mumkin. Qarorni ishtirokchilarning umumiy yig'ilishi qabul qiladi, dividendlar ustav fondidagi ulushlarga mutanosib taqsimlanadi. Bayonnomada davr, taqsimlanadigan summa, ishtirokchilar bo'yicha summalar va to'lov muddati qayd etiladi.
3. Muddatida to'lash
To'lov muddati va tartibi ustav yoki yig'ilish qarori bilan belgilanadi, lekin qaror qabul qilingan kundan boshlab 60 kundan oshmasligi kerak.
4. Soliqni ushlab qolish va hisobot berish
- rezidentlar bo'yicha — soliq dividend to'lash muddatidan kechiktirmay o'tkaziladi;
- norezidentlar bo'yicha — to'lov kunidan keyingi kundan kechiktirmay;
- soliq agentining hisoboti dividendlar hisoblangan (to'langan) oydan keyingi oyning 20-sanasigacha topshiriladi;
- ishtirokchining so'roviga ko'ra kompaniya daromad va ushlab qolingan soliq to'g'risida ma'lumotnoma beradi.
Bu muddatlarni 2026-yil hisobotlar taqvimi bilan solishtirish qulay.
Hisob-kitob misoli (shartli raqamlar)
MChJ yilni 1 000 mln so'm sof foyda bilan yopdi, ustav fondi to'langan, sof aktivlar ustav va zaxira fondidan sezilarli ortiq. Yig'ilish dividendlarga 400 mln so'm yo'naltirishga qaror qildi. Ishtirokchilar: 60% ulushli O'zbekiston fuqarosi va 40% ulushli xorijiy kompaniya.
| Ishtirokchi | Hisoblangan, mln so'm | Stavka | Soliq, mln so'm | To'lanadi, mln so'm |
|---|---|---|---|---|
| Rezident jismoniy shaxs, 60% | 240 | 5% | 12 | 228 |
| Xorijiy kompaniya, 40% — umumiy stavka | 160 | 10% | 16 | 144 |
| Xuddi shu kompaniya — 5% bitim stavkasi va rezidentlik sertifikati bilan | 160 | 5% | 8 | 152 |
Umumiy stavkada kompaniya 28 mln so'm ushlab qoladi va o'tkazadi, bitim qo'llanilganda — 20 mln. Agar kompaniya eksport ulushi 50% dan ortiq bo'lgan IT Park rezidenti bo'lganida, xorijiy ishtirokchi ham 5% stavkani olardi.
Odatiy xatolar
- Sof aktivlar yetarli bo'lmaganda to'lash. Bunday qaror qonunga zid, ishtirokchilar esa pulni qaytarish xavfiga duch keladi.
- To'lov sanasida rezidentlik sertifikati yo'q. 10% ushlab qolinadi, qaytarish esa vaqt oladi.
- Soliq to'lovdan keyin o'tkazilgan. Penya hisoblanadi, soliqni ushlab qolmaganlik uchun agent javobgar bo'ladi.
- Dividend o'rniga «qarz» ko'rinishidagi to'lovlar. Tekshiruvda bunday summalar qayta tasniflanishi mumkin.
Biz sof aktivlarni tekshiramiz, bayonnoma va soliq agenti hisobotlarini soliq hamrohligi doirasida tayyorlaymiz, xorijiy ishtirokchilarga to'lov bo'yicha bir martalik savollarni esa maslahatda ko'rib chiqamiz. Bizga kontaktlar orqali yozishingiz mumkin.
Ko'p beriladigan savollar
2026-yilda O'zbekistonda dividend solig'i qancha?
Rezidentlar — jismoniy shaxslar va kompaniyalar uchun 5%. Norezidentlar uchun — 10% yoki, agar ikki tomonlama soliq solishning oldini olish bitimida nazarda tutilgan bo'lsa, undan past.
Dividend solig'ini kim to'laydi — ishtirokchimi yoki kompaniyami?
Dividend to'layotgan kompaniya soliq agenti sifatida: u soliqni to'lov summasidan ushlab qoladi va byudjetga o'tkazadi. Soliq to'lov manbaida ushlab qolingan bo'lsa, jismoniy shaxs ishtirokchi odatda qo'shimcha hech narsa to'lamaydi.
MChJ dividendlarni qanchalik tez-tez to'lashi mumkin?
Sof foydani taqsimlash to'g'risidagi qarorni har chorakda, yarim yilda bir marta yoki yilda bir marta qabul qilish mumkin. Dividendlar qaror qabul qilingan kundan boshlab 60 kundan kechiktirmay to'lanishi kerak.
Kompaniyada o'tgan yillar zarari bo'lsa, dividend to'lash mumkinmi?
Agar sof aktivlar ustav va zaxira fondidan kam bo'lsa yoki to'lovdan keyin kam bo'lib qolsa, mumkin emas. Avval balansni tekshirish kerak.
IT Park rezidentining xorijiy ta'sischisi uchun stavka qancha?
Eksport kompaniya jami daromadining 50% dan ortig'ini tashkil etsa, 5%; qoida 2040-yil 1-yanvargacha amal qiladi. Aks holda — 10% yoki bitim stavkasi.
Ma'lumotlar 2026-yil oktabr holatiga ko'ra. Soliq qoidalari o'zgarib turadi — dividend to'lashdan oldin Soliq kodeksining amaldagi tahriri, bitim matni va mutaxassis bilan tekshiring.