2026-yilda aylanma solig'i yoki QQS: aylanmadan olinadigan soliq (tushumdan umumiy 4% stavka, daromadi 1 mlrd so'mgacha bo'lgan YaTT va o'zini o'zi band qilganlar uchun 1%) soddaroq va odatda ustamasi yuqori, QQSli xaridlari kam biznes uchun foydaliroq. Umumbelgilangan tartib — 12% QQS va 15% foyda solig'i — QQSli xaridlar ko'p, mijozlar QQS to'lovchilari va marja past bo'lganda foydaliroq. 2026-yil 1-iyundan aylanma solig'i kichik biznes uchun aylanma 12 000 BHMgacha (taxminan 5 mlrd so'm) bo'lganda qo'llaniladi; oshib ketsa, umumiy tartibga o'tish majburiy.
Aylanma solig'i yoki QQS: rejimlarni solishtirish
| Ko'rsatkich | Aylanma solig'i | Umumbelgilangan tartib (QQS + foyda solig'i) | Soddalashtirilgan 6% QQS |
|---|---|---|---|
| Stavka | 4% (umumiy); daromadi 1 mlrd so'mgacha YaTT va o'zini o'zi band qilganlar uchun 1%; maxsus stavkalar mavjud | QQS 12% + foyda solig'i 15% | QQS 6%, foyda solig'i 0% |
| Soliq bazasi | Tushum | QQS — qo'shilgan qiymat; foyda solig'i — foyda | Butun aylanma |
| Kiruvchi QQSni hisobga olish | Yo'q | Ha | Yo'q |
| Xaridorda QQSni hisobga olish | Yo'q | Ha | Ha |
| Kim qo'llashi mumkin | Aylanmasi 12 000 BHMgacha kichik biznes, taqiqlangan faoliyat turlaridan tashqari | Hamma | Savdo, umumiy ovqatlanish, xizmatlar; yirik soliq to'lovchilar va davlat ulushi 50% dan ortiq kompaniyalar emas |
| Amal qilish muddati | Shartlar bajarilguncha muddatsiz | Muddatsiz | 2026-yil 1-iyundan 2030-yil 1-yanvargacha |
| Hisobot | Aylanma solig'i hisoboti (avtomatik shakllanadi) | Har oy 20-sanagacha QQS hisoboti; foyda solig'i — har chorakda va yillik deklaratsiya | Har oylik QQS hisoboti; foyda solig'i deklaratsiyasi topshirilmaydi |
2026-yilda chegaralar va stavkalar
Aylanma solig'i
Umumiy stavka — tushumdan 4%. Ayrim faoliyat turlari uchun SK maxsus stavkalarni belgilaydi. 2026-yil 1-yanvardan daromadi 1 mlrd so'mgacha bo'lgan YaTT va o'zini o'zi band qilganlar 1% to'laydi; elektron tijorat uchun pasaytirilgan stavkalar bekor qilindi, u 4% to'laydi.
Chegara
2026-yil 1-iyundan umumiy tartibga o'tish chegarasi 1 mlrd so'm o'rniga 12 000 BHM. So'mdagi chegara BHMga bog'liq: BHM 412 000 bo'lganda taxminan 4,944 mlrd so'm, BHM 440 000 bo'lganda (2026-yil 1-sentyabrdan) 5,28 mlrd so'm. YaTT uchun SKdagi 1% stavka hamon 1 mlrd so'mgacha daromadga bog'langan, shuning uchun daromadi bundan yuqori YaTT o'z rejimini alohida aniqlashtirgani ma'qul.
Umumbelgilangan tartib
QQS — 12%, foyda solig'i — 15% (ayrim tarmoqlar, masalan banklar va mobil aloqa uchun 20%). Daromadi birinchi marta 10 mlrd so'mdan oshgan kompaniyalar shartlarga rioya qilgan holda 50% ga kamaytirilgan foyda solig'i stavkasini qo'llashi mumkin.
QQSga o'tish qachon majburiy
- Chegaradan oshish. Kichik biznes aylanmasi 12 000 BHMdan oshdi. YaTT va o'zini o'zi band qilganlar 1 mlrd so'mdan oshganda — oshgan kundan boshlab o'tadi.
- Yangi kompaniya. Chegaradan oshgan yangi tashkil etilgan korxona QQS va foyda solig'iga keyingi yil boshidan o'tadi.
- Taqiqlangan faoliyat. Aylanma solig'ini, xususan, aksiz tovarlari ishlab chiqaruvchilari, yer qa'ridan foydalanuvchilar, AYoQShlarda yoqilg'i sotuvchilar, dori-darmon va tibbiy buyumlar sotuvchilari, tibbiyot tashkilotlari, zargarlik buyumlari ishlab chiqaruvchilari va sotuvchilari qo'llay olmaydi.
Agar 2026-yil 1-yanvardan birinchi marta umumiy tartibga o'tayotgan bo'lsangiz, ikki imtiyozga e'tibor bering: bir soliq davriga foyda solig'idan ozod qilish (dividend va foizlardan tashqari) va bir yil ichida ro'yxatdan o'tgan bo'lsangiz, QQS bo'yicha hisobga qo'yilish tartibini buzganlik uchun javobgarlik qo'llanilmasligi.
Hisob-kitob misoli (shartli raqamlar)
Quyidagi raqamlar illyustrativ va soddalashtirilgan: tushum barcha rejimlarda bir xil, tushumdan QQS 12/112 yoki 6/106 stavkada ajratiladi, ish haqi soliqlari barcha rejimlarda bir xil va hisobga olinmagan, imtiyozlar qo'llanilmaydi. Summalar — yiliga mln so'mda.
A ssenariy: savdo kompaniyasi
Tushum — 3 000, QQSli tovar xaridi — 2 240 (shu jumladan QQS 240), QQSsiz boshqa xarajatlar — 400.
B ssenariy: xizmat ko'rsatish kompaniyasi
Tushum — 3 000, QQSli xaridlar — 560 (shu jumladan QQS 60), ish haqi va QQSsiz boshqa xarajatlar — 1 800.
| Ko'rsatkich, mln so'm | A: aylanma solig'i 4% | A: QQS 12% + foyda 15% | A: QQS 6% | B: aylanma solig'i 4% | B: QQS 12% + foyda 15% | B: QQS 6% |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Aylanma solig'i | 120,0 | — | — | 120,0 | — | — |
| To'lanadigan QQS | — | 81,4 | 169,8 | — | 261,4 | 169,8 |
| Foyda solig'i | — | 41,8 | 0 | — | 56,8 | 0 |
| Jami soliqlar | 120,0 | 123,2 | 169,8 | 120,0 | 318,2 | 169,8 |
| Sof foyda | 240,0 | 236,8 | 190,2 | 520,0 | 321,8 | 470,2 |
A ssenariyda umumiy tartib qanday hisoblandi: tushumdan QQS 3 000 × 12/112 = 321,4; minus kiruvchi QQS 240 = 81,4. Foyda: 2 678,6 − 2 000 − 400 = 278,6; 15% soliq = 41,8.
Misol nimani ko'rsatadi. QQSli xaridlar ulushi yuqori savdoda aylanma solig'i va umumiy tartib deyarli teng, 6% QQS esa hisobga olish huquqi yo'qolgani uchun foydasiz. Xaridlari kam xizmat ko'rsatish kompaniyasida aylanma solig'i umumiy tartibdan sezilarli arzon, 6% QQS esa QQS to'lashga majbur bo'lganlar uchun oraliq variant. Amalda boshqa omillar ham hal qiluvchi bo'ladi: mijozlar QQS to'lovchilari bo'lsa, ularga hisobga olish kerak va QQSsiz buyurtma yoki narxni yo'qotishingiz mumkin.
Rejimni qanday tanlash: 5 savol
- 12 000 BHM chegarasiga nisbatan 12 oylik aylanma prognozi qanday?
- Xarajatlarning qancha qismi QQSli xaridlarga to'g'ri keladi?
- Mijozlaringiz QQS to'lovchilarimi yoki jismoniy shaxslarmi?
- Marjangiz qanday: yuqori marja odatda aylanma solig'i foydasiga, past marja — umumiy tartib foydasiga?
- Import yoki yirik uskuna xaridlarini rejalashtiryapsizmi?
Biz soliq yukini haqiqiy ma'lumotlaringiz bo'yicha soliq hamrohligi doirasida hisoblaymiz, buxgalteriya autsorsingida esa chegarani har oy kuzatamiz. Boshqa o'zgarishlar haqida — 2026-yilgi soliq o'zgarishlari sharhida.
Ko'p beriladigan savollar
Qaysi biri foydaliroq: aylanma solig'i yoki QQS?
QQSli xaridlar ulushi, marja va mijozlarga bog'liq. Yuqori marja va QQSli xaridlar kam bo'lsa, odatda aylanma solig'i foydaliroq; QQSli xaridlar katta va mijozlar QQS to'lovchilari bo'lsa — umumiy tartib.
2026-yilda aylanma solig'i chegarasi qancha?
2026-yil 1-iyundan — 12 000 BHM, amaldagi BHMga qarab taxminan 5 mlrd so'm. 1-iyungacha — 1 mlrd so'm.
QQSga ixtiyoriy o'tish mumkinmi?
Ha, QQS va foyda solig'iga chegaraga yetmasdan o'tish mumkin. 2026-yil 1-yanvardan birinchi marta o'tganlar uchun bir soliq davriga foyda solig'idan ozod qilish nazarda tutilgan.
QQSga o'z vaqtida o'tilmasa nima bo'ladi?
Soliq organi QQS va foyda solig'ini, penya va jarimalarni qo'shimcha hisoblashi mumkin. Shuning uchun aylanmani har oy kuzatib borish kerak.
Ma'lumot 2026-yil oktyabr holatiga dolzarb. Soliq qoidalari o'zgaradi — rejim tanlashdan oldin amaldagi normalar va mutaxassis bilan tekshiring.